Bí kíp tăng cân cải thiện vóc dáng cò hương! nên được hiểu là kế hoạch tăng cân từ từ, ưu tiên cơ và dinh dưỡng chứ không phải ăn vô hạn hoặc dùng thuốc tăng cân. Với trẻ em và thanh thiếu niên, mục tiêu còn phải dựa trên biểu đồ tăng trưởng, tuổi dậy thì và đánh giá của bác sĩ.
Ngoại hình “cò hương” không phải chẩn đoán. Trẻ cần đánh giá BMI theo tuổi và giới, còn người lớn dùng BMI kết hợp khối cơ, vòng eo, bệnh sử và thay đổi cân nặng.
Nếu sụt cân không chủ ý, tiêu chảy, đau bụng, hồi hộp, sốt, chán ăn hoặc mệt kéo dài, cần khám trước khi áp dụng thực đơn tăng cân.
Người nhanh no có thể thêm dầu thực vật, bơ quả, bơ hạt, phô mai, sữa chua hoặc sữa vào món quen. Cách này tăng năng lượng mà không bắt buộc ăn một đĩa quá lớn.
Ưu tiên thực phẩm giàu dưỡng chất thay vì nước ngọt và bánh kẹo. Tăng cân chỉ bằng đường và đồ chiên dễ làm khẩu phần thiếu vitamin, chất xơ và protein.
Ba bữa chính vừa phải cùng hai hoặc ba bữa phụ thường dễ thực hiện. Gợi ý gồm bánh mì trứng, sữa chua hạt, sinh tố chuối sữa, khoai với phô mai hoặc cơm cuộn cá.
Không uống quá nhiều nước ngay trước bữa nếu dễ no. Đồ uống năng lượng nên dùng giữa bữa và không thay toàn bộ thức ăn đặc.
Protein từ cá, thịt, trứng, sữa, đậu nành và đậu hỗ trợ xây dựng cơ khi đi cùng tập sức mạnh. Phân bố protein trong ngày tốt hơn dồn vào một bữa.
Bắt đầu squat ghế, chống đẩy tường, kéo dây hoặc tạ nhẹ với kỹ thuật đúng. Trẻ nên vận động dưới dạng trò chơi, không theo chương trình thể hình người lớn.
Ngủ thiếu làm rối lịch ăn, phục hồi và tâm trạng. Giữ giờ ngủ đều, ăn cùng gia đình và tránh bình luận chê bai vóc dáng giúp việc ăn tích cực hơn.
Không ép trẻ ăn, dùng phần thưởng bằng đồ ngọt hoặc so sánh với bạn bè. Cha mẹ quyết định món và giờ ăn; trẻ quyết định lượng ăn trong giới hạn phù hợp.
Bột tăng cân có thể nhiều đường và không cần thiết nếu khẩu phần đáp ứng được. Sản phẩm không rõ nguồn có nguy cơ chứa thuốc gây giữ nước hoặc kích thích thèm ăn.
Không tự dùng corticoid, hormone hoặc thuốc ngủ để tăng cân. Nếu cần dinh dưỡng y học, hãy chọn theo hướng dẫn bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.
Trước buổi hẹn, hãy chuẩn bị ba câu hỏi quan trọng nhất, danh sách thuốc và thực phẩm bổ sung, thời điểm triệu chứng bắt đầu cùng các thay đổi gần đây. Với trẻ, mang theo biểu đồ tăng trưởng và thông tin khẩu phần; với thai kỳ, mang kết quả đường huyết; với mất ngủ, nhật ký ngủ trong một đến hai tuần rất hữu ích.
Hãy hỏi rõ mục tiêu của xét nghiệm, lợi ích và rủi ro của lựa chọn điều trị, dấu hiệu nào cần quay lại sớm và cách theo dõi tại nhà. Nếu chưa hiểu, có thể yêu cầu giải thích bằng ngôn ngữ đơn giản hoặc ghi lại hướng dẫn. Không tự điều chỉnh liều dựa trên bài viết mạng.
Một kế hoạch tốt không cần hoàn hảo ngay từ đầu. Chuẩn bị môi trường giúp hành vi mới dễ thực hiện hơn: để thực phẩm phù hợp trong tầm tay, lên lịch vận động, thống nhất giờ ngủ hoặc nhờ người thân cùng theo dõi. Thay đổi nhỏ nhưng đều thường bền vững hơn một tuần làm thật nghiêm rồi bỏ cuộc.
Đánh giá tiến triển bằng nhiều dấu hiệu thay vì chỉ một con số. Cân nặng, chiều cao, đường huyết, chất lượng ngủ và khả năng vận động đều cần được đặt trong bối cảnh sức khỏe tổng thể. Khi kế hoạch không hiệu quả, hãy điều chỉnh cùng chuyên gia thay vì tự trách hoặc chuyển sang sản phẩm quảng cáo mạnh.
Không nên thay đổi nhiều yếu tố cùng lúc. Hãy ghi lại triệu chứng, giờ ăn, giấc ngủ, vận động, thuốc và thực phẩm bổ sung đang dùng; sau đó chọn một thay đổi nhỏ để theo dõi trong ít nhất vài ngày. Kết quả ngắn hạn không đủ để khẳng định một biện pháp chữa được bệnh.
Trẻ em, phụ nữ mang thai, người cao tuổi và người có bệnh gan, thận, tim mạch, đái tháo đường hoặc đang điều trị ung thư cần kế hoạch riêng. Không tự dùng liều cao vitamin, hormone, thuốc tăng cân, thuốc ngủ hoặc sản phẩm không rõ thành phần.
Ngày đầu, ghi lại tình trạng hiện tại và mục tiêu thực tế. Ngày hai đến bốn, thực hiện một thay đổi phù hợp như chuẩn bị bữa phụ, điều chỉnh giờ ngủ, tăng vận động nhẹ hoặc đặt lịch khám. Giữ cách làm đủ đơn giản để có thể tiếp tục sau một tuần.
Ngày năm đến bảy, đánh giá mức độ dễ thực hiện, năng lượng, tiêu hóa, giấc ngủ và dấu hiệu bất thường. Nếu đau tăng, khó thở, ngất, chảy máu, nôn kéo dài, sụt cân hoặc trẻ giảm hoạt động rõ, cần dừng thử nghiệm và tìm tư vấn y tế.
Một triệu chứng không đồng nghĩa một chẩn đoán. Chậm lớn không luôn là còi xương; thừa cân không chắc chắn gây ung thư; mất ngủ không chỉ do thiếu vitamin. Chẩn đoán dựa trên diễn tiến, khám và xét nghiệm phù hợp.
Cảnh giác với nội dung hứa “cao nhanh”, “tăng cân cấp tốc”, “đốt mỡ an toàn tuyệt đối”, “ngủ ngay sau một viên” hoặc “ngăn ung thư 100%”. Quảng cáo càng chắc chắn trong khi không nêu giới hạn và rủi ro càng cần được kiểm chứng.
Đọc biện pháp tăng cân an toàn và đánh giá trẻ chậm lớn. Xem thêm tại category Phát Triển Chiều Cao Ở Trẻ.
Không nên. Sữa là một phần của khẩu phần và không thay thế đa dạng thực phẩm.
Thường cần theo dõi nhiều tuần; tốc độ phù hợp khác nhau theo tuổi và nguyên nhân.
Không tự dùng. Một số sản phẩm chứa thành phần không công bố và gây tác dụng phụ.
Tăng cân lành mạnh cần thêm năng lượng có chất lượng, đủ protein, chia bữa, tập sức mạnh và ngủ đủ. Nếu cân nặng không cải thiện hoặc sụt không rõ lý do, cần tìm nguyên nhân.
Lưu ý: Nội dung mang tính giáo dục, không thay thế chẩn đoán hay điều trị cá nhân.
Tài liệu tham khảo:NHS – How to help your child gain weight
